banner
 

BỆNH CẦU TRÙNG: (Coccidiosis)

1. Nguyên nhân: Bệnh chủ yếu do các loại cầu trùng như: Eimeria tenella (ký sinh ở manh tràng), Eimeria necatnix (ký sinh trùng ở ruột non), E.acervulina, E.maxima, E.brunetti.
  2. Phương thức truyền lây: Bệnh lây lan chủ yếu qua đường tiêu hóa do gà ăn phải nang của cầu trùng có trong thức ăn, nước uống bị nhiễm mầm bệnh.
  3. Triệu chứng:
  3.1. Eimeria tenella (cầu trùng ký sinh ở manh tràng)
  * Chủ yếu xảy ra ở gà từ 2-8 tuần tuổi. Có 2 thể bệnh
  - Ở thể cấp tính: Gà ủ rũ, ăn ít, uống nước nhiều, lúc đầu đi phân có bọt màu vàng hoặc hơi trắng, sau phân có màu đỏ nâu do lẫn máu ( phân gà sáp), gà đi lại khó khăn, xã cánh, xù lông, mắt trũng sâu, niêm mạc nhợt nhạt, chân gập lại, quỵ xuống và chết sau khi có biểu hiện co giật từng cơn.
  - Ở thể mãn tính: Bệnh tiến triển chậm hơn như gầy ốm, xù lông, kém ăn, chân đi như bị liệt, tiêu chảy thất thường…Do tính chất bệnh không điển hình khó chẩn đoán. Ở thể này gà là vật mang mầm bệnh.
  3.2. Eimeria necatrix: (cầu trùng ký sinh ở ruột non) ký sinh chủ yếu ở tá tràng gà giò, gà lớn (lớn hơn 4 tháng tuổi). Triệu chứng của bệnh biểu hiện không rõ dễ nhằm lẫn với các bệnh khác. Gà cũng gầy yếu, xù lông, kém ăn, chậm lớn, tiêu chảy, phân sáp, có khi phân lẫn máu tươi, gà mái mắc bệnh thường giảm đẻ…

Hình 1: Gà bị bệnh ủ rũ
 

Hình 2: Phân gà bệnh nhày, có lẫn máu
 
  4. Bệnh tích:
  4.1. Eimeria tenella:

  Xuất huyết niêm mạc manh tràng và trương to ở 2 manh tràng. Manh tràng có tính đàn hồi màu xanh thẩm. Mổ ra manh trong có xuất huyết tấm tấm và đầy máu. Nặng thì 2 manh tràng xuất huyết, hoại tử từng mảng đen.
  (a)(b)(c)

Hình 3: Xuất huyết niêm mạc (b), sưng to (c) và hoại tử (a) hai manh tràng.

4.2. Eimeria necatrix:
  - Tá tràng sưng to, ruột phình to từng đoạn khác thường, chỗ vách ruột trương to thường dễ vỡ, trong ruột chứa chất lỏng bẩn thối có lợn cợn bã đậu. Bề mặt niêm mạc ruột dày lên có nhiều điểm trắng đỏ.
  - Bệnh nặng thường thấy máu tươi lẫn lộn với các chất chứa trong ruột (tiêu phân sống).
  (a)                    (b)                        (c)
  (a)(b)(c)

Hình 4: Ruột sưng to từng đoạn (a), bề mặt niêm mạc ruột dày lên có những điểm trắng đỏ (b) và trong ruột có máu tươi lẫn lộn với các chất khác (c).

5. Phòng trị:
  5.1. Phòng bệnh:
  - Vệ sinh chuồng trại sạch sẽ, vệ sinh thức ăn, nước uống sạch sẽ tránh nhiễm mầm bệnh từ nền chuồng, ủ phân gà bằng phương pháp vi sinh vật tạo nhiệt để diệt cầu trùng.
  - Sát trùng chuồng trại định kỳ bằng một trong các sản phẩm sau: NOVACIDE, NOVADINE, NOVASEPT.
  - Quy trình phòng bệnh cầu trùng trên gà:

Dùng mỗi đợt  thuốc 3 ngày theo lịch dưới đây:

                               

 Loại gia cầm

Thời gian dùng thuốc

Đường dùng thuốc

Gà thịt công nghiệp
      Gà thịt nuôi thả
      Gà giống

Từ 10-12 ngày tuổi và 20-22 ngày tuổi
      Từ 12-14 ngày tuổi, 28-30 và 48-50 ngày tuổi
      Mỗi 2-3 tháng dùng 1 đợt thuốc 3 ngày

Pha    nước cho uống hoặc trộn thức ăn cho ăn

- Dùng một trong các sản phẩm sau của Công ty ANOVA để phòng bệnh cầu trùng như:
  ·    NOVAZURIL: Hòa 1ml/ lít nước, cho uống liên tục 2 ngày.
  ·    NOVA-COC hoặc NOVA COCI STOP hoặc NOVA CLOZIN: Liều 1g/ lít nước hoặc 2g/kg thức ăn, theo quy trình phòng bệnh cầu trùng như trên.
  - Kết hợp thường xuyên bổ sung vào thức ăn, nước uống gia cầm các sản phẩm cung cấp dinh dưỡng, vitamin để tăng sức đề kháng bệnh. Dùng 1 trong các sản phẩm sau:
  ·    NOVA VITA PLUS: 1g/2 lít nước hoặc 1g/kg thức ăn, dùng liên tục.
  ·    NOVA- C PLUS: 1g/ lít nước, trong 2-3 ngày.
·    NOVA-VITONIC: 1g/ 3lít nước uống, trong 3 ngày.

* Chú ý: Nên luân chuyển thuốc phòng trị cầu trùng sau mỗi 2 tháng.

5.2. Trị bệnh:
  - Dùng một trong các sản phẩm sau:
  ·    NOVAZURIL: Hòa 1,5 ml/ lít nước, uống liên tục trong 2 ngày. Trường hợp bênh chưa dứt hẳn thì 5 ngày sau cho uống thêm một đợt thuốc 2 ngày.
  ·    NOVA-COC: 2g/lít nước, trong 3 ngày liên tục, sau đó nghỉ 2 ngày rồi tiếp tục dùng thuốc trong 2 ngày.
  ·    NOVA COCI STOP: 2g/lít nước, trong 3  ngày liên tục, sau đó nghỉ 2 ngày rồi tiếp tục dùng thuốc trong 2 ngày.
  ·    NOVA CLOZIN: 2g/ lít nước, trong 3  ngày liên tục, sau đó nghỉ 2 ngày rồi tiếp tục dùng thuốc trong 2 ngày.
  - Kết hợp dùng các sản phẩm bổ sung chất điện giải, vitamin để tăng cường đề kháng, mau phục hồi bệnh. Dùng một trong các sản phẩm sau của Anova:
  ·    NOVA-AMINOLYTES: 1,5g/ lít nước, dùng liên tục cho đến khi hồi phục bệnh.
  ·    NOVA VITONIC: 1.5g/ lít nước , dùng trong 4-5 ngày.
  ·    NOVA- C PLUS: 2 g/lít nước, dùng liên tục cho đến khi hồi phục bệnh.
  ·    NOVA-ELECTROVIT: 2g/lít nước, dùng trong 3-5 ngày.
  - Tách riêng con bệnh, chăm sóc tốt và tiến hành sát trùng chuồng trại kỹ 2-3 ngày 1 lần trong suốt thời gian bệnh bằng một trong các sản phẩm của Anova như: NOVACIDE, NOVADINE, NOVASEPT.